Stok Takip Sistemi Nedir?
Stok takip sistemi; ürünlerin giriş, çıkış, transfer ve sayım hareketlerinin kayıt altına alındığı ve her an gerçek stok miktarının bilinmesini sağlayan yapıdır. Barkod, ürün kartı disiplini ve düzenli sayım bu sistemin üç temel bileşenidir.
- Her hareket bir belgeye bağlanır; belgesiz stok değişimi olmaz.
- Barkod, insan kaynaklı okuma hatalarını ortadan kaldırır.
- Döngüsel sayım, hatayı küçükken yakalar.
Sistemin üç bileşeni
- Ürün kartı disiplini: Tek ürün, tek kod, tek birim. Mükerrer kart en yaygın hata kaynağıdır.
- Hareket kaydı: Alış, satış, iade, fire, transfer ve üretim tüketimi anında işlenir.
- Sayım: Yılda bir tam sayım yerine, yüksek devirli ürünlerde döngüsel sayım tercih edilir.
Ölçülmesi gereken üç gösterge
Stok yönetiminin başarısı üç sayıyla ölçülür. Bunlar takip edilmediğinde sistemin işe yarayıp yaramadığı bilinemez.
- Sayım farkı oranı: Fiziksel ile kayıt arasındaki fark. Zaman içinde düşmelidir.
- Stok devir hızı: Ortalama stoğun yıl içinde kaç kez döndüğü.
- Ölü stok oranı: Belirli bir süredir hareket görmeyen stoğun toplam içindeki payı.
Barkod gerçekten gerekli mi?
Ürün sayısı düşük ve varyant yoksa barkodsuz da çalışılabilir. Ancak aynı ürünün farklı renk, beden veya ebadı varsa, barkod hata oranını dramatik biçimde düşürür.
Barkodun ikinci faydası hızdır. Sayım süresi barkodla birlikte önemli ölçüde kısalır; bu da sayım sıklığını artırmayı mümkün kılar.
Örnek
5.000 kalem taşıyan bir hırdavat toptancısı, yılda bir kez yapılan sayımda sürekli yüksek fark buluyordu. Döngüsel sayıma geçilip her hafta 200 kalem sayılmaya başlandığında, farkların büyük bölümünün belirli bir ürün grubunda ve belirli bir vardiyada oluştuğu görüldü. Sorun yazılımda değil, o gruptaki paketleme biriminin yanlış tanımlanmış olmasındaydı.
Stok farkı bulmak kötü haber değildir; farkı bulamamak kötü haberdir. Ölçmeye başlayan işletmelerde ilk aylarda fark oranı yükselir çünkü daha önce görülmeyen hatalar görünür hale gelir. Asıl başarı, o oranın altı ay içinde düşmesidir.Quantumix Editör Ekibi — ERP ve Dijital Dönüşüm
Merak edilenler
Stok ihtiyacınızı analiz edin
İşletmenizin stok, depo ve sayım ihtiyacını teşhis aracıyla değerlendirin.